Học viện Ngoại giao: Nơi đào tạo nhân lực cho hội nhập kinh tế quốc tế

  Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập thành công vào nền kinh tế thế giới, nhu cầu về nhân lực trình độ cao phục vụ công tác hội nhập của các cơ quan Chính phủ cũng như của doanh nghiệp ngày càng tăng, trở nên cấp bách. Việc Học viện Quan hệ quốc tế được nâng cấp lên thành Học viện Ngoại giao là một bước đi hết sức quan trọng nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực trong giai đoạn hiện nay. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với PGS-TS Dương Văn Quảng, Giám đốc Học viện Ngoại giao.

 Thưa PGS-TS Dương Văn Quảng, việc nâng cấp Học viện Quan hệ Quốc tế lên Học viện Ngoại giao lần này có ý nghĩa như thế nào?
- Học viện Ngoại giao có tiền thân là Trường Ngoại giao thuộc Bộ Ngoại giao thành lập năm 1959, là nơi đào tạo cán bộ ngoại giao cho Việt Nam. Cuối những năm 80 của thế kỷ 20, trước yêu cầu đào tạo phải gắn với nghiên cứu, Chính phủ đã cho phép sáp nhập Trường Đại học Ngoại giao với Viện Quan hệ quốc tế thành Học viện Quan hệ quốc tế.
Sau hơn 20 năm đổi mới, Bộ Ngoại giao, Học viện nhận thấy việc kết hợp giữa đào tạo và nghiên cứu là đòi hỏi tất yếu để gắn công tác đào tạo với thực tiễn hoạt động đối ngoại, nghiên cứu, cung cấp thông tin, cơ sở lý luận và thực tiễn phục vụ hoạch định chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước.
Vì vậy học viện được nâng cấp lên thành Học viện Ngoại giao ngang cấp tổng cục với mục đích xây dựng học viện trở thành một cơ quan nghiên cứu quan hệ quốc tế, chính sách đối ngoại ngang tầm với sự phát triển của đất nước, khu vực và thế giới; bảo đảm vị trí dẫn đầu trong đào tạo cử nhân và thạc sĩ quan hệ quốc tế, đa dạng hoá các loại hình đào tạo nhằm cung cấp lực lượng cán bộ đối ngoại có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu nhân lực cho Bộ Ngoại giao, các bộ, ban ngành, địa phương trong cả nước, cùng các doanh nghiệp.
 

Nguồn nhân lực cho hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao trong đàm phán quốc tế, đang cần được chuyên nghiệp hóa. Học viện Ngoại giao có gì để giải bài toán hóc búa này?
- Thực tiễn quá trình đàm phán song phương, đa phương của Việt Nam cho thấy đội ngũ cán bộ của ta đều vừa học và làm, vừa phải kết hợp kiến thức chuyên môn với các kiến thức, kinh nghiệm đối ngoại thực tế. Tuy nhiên, trong thế giới toàn cầu hoá mà sự tuỳ thuộc giữa các quốc gia ngày càng tăng, để bảo vệ lợi ích quốc gia trong quan hệ quốc tế hiện đại, theo tôi, chúng ta cần đào tạo một cách bài bản đội ngũ cán bộ đàm phán quốc tế vững về chính trị, giỏi về chuyên môn, đặc biệt là các kiến thức về kinh tế và luật quốc tế.
Học viện Ngoại giao cũng đã ý thức được trách nhiệm của mình với đất nước, đang đi theo hai hướng để giải bài toán về nhân lực cho hội nhập.
Thứ nhất: Học viện đang tiến hành đổi mới nội dung chương trình đào tạo cho phù hợp với đòi hỏi của quá trình hội nhập sâu rộng và chủ động của nước ta.
Thứ hai là mở các lớp bồi dưỡng do các giáo sư, chuyên gia nổi tiếng trong và ngoài nước về đàm phán quốc tế tham gia giảng dạy nhằm trang bị, bổ sung kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn cho các cán bộ đang làm công tác hội nhập nhưng chưa có điều kiện tiếp cận kỹ năng, nghiệp vụ đàm phán quốc tế. Học viện Ngoại giao cũng đã hợp tác với các đối tác quốc tế để biên soạn thành công giáo trình “Các kỹ năng về đàm phán quốc tế”. Sinh viên học viện cũng được tiếp cận với các kiến thức thực tiễn về kỹ năng đàm phán thông qua các buổi thuyết trình của các chính khách, chuyên gia trong lĩnh vực đàm phán quốc tế.
 

Vậy nhu cầu nhân lực cho hội nhập quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam đã được học viện tính tới để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp trong hành trình chinh phục thị trường thế giới?
 - Trước đây, học viện đào tạo chủ yếu cung cấp nhân lực cho các cơ quan đối ngoại Đảng, Nhà nước và Bộ Ngoại giao. Sau đổi mới, học viện đã chủ động mở rộng đào tạo nhân lực cho toàn xã hội, cung cấp nhân lực có trình độ cao cho các doanh nghiệp, tổ chức nước ngoài hoạt động tại Việt Nam… Thực tế là nhiều doanh nghiệp đã tới Học viện Ngoại giao tuyển lao động và rất nhiều sinh viên tốt nghiệp tại học viện đang làm việc cho các doanh nghiệp lớn của Việt Nam. Nhiều sinh viên đã khẳng định được năng lực của mình tại nhiều lĩnh vực khác nhau qua phản hồi của các đơn vị sử dụng lao động. Vì vậy, chúng tôi có đủ cơ sở để tiếp tục đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường. Học viện sẵn sàng ký kết các thoả thuận đào tạo nhân lực theo nhu cầu với các doanh nghiệp. Năm học 2008-2009, Học viện Ngoại giao tiến hành mở thêm 2 ngành đào tạo mới: Luật Quốc tế và Kinh tế Quốc tế nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường nhân lực hiện nay.
 

Hai ngành mới đó có điểm gì mới so với các chương trình đào tạo của các trường kinh tế và luật ở Việt Nam hiện nay?
 - Đây là lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép một cơ sở đào tạo mở 2 ngành học: Luật quốc tế và Kinh tế quốc tế ở bậc cử nhân. Điều đó cho thấy uy tín và chất lượng đào tạo của học viện. Đây cũng là lần đầu tiên học viện triển khai chương trình đào tạo cử nhân Luật quốc tế và Kinh tế quốc tế với đầy đủ nội dung các môn học được tham khảo các chương trình đào tạo của các trường đại học nổi tiếng trên thế giới. Toàn bộ đội ngũ giảng viên đều được đào tạo cơ bản ở nước ngoài. Học viện có đội ngũ giáo viên thỉnh giảng có kiến thức, kinh nghiệm công tác tại các cơ quan đại diện, tổ chức quốc tế của Việt Nam ở nước ngoài. Ngoài chương trình chính khoá, sinh viên 2 khoa này thường xuyên tham gia thảo luận, tranh luận bằng ngoại ngữ với những chính khách, chuyên gia đầu ngành về các lĩnh vực trên. Đây là thế mạnh của học viện so với các cơ sở đào tạo khác, giúp sinh viên nhanh chóng tiếp cận với kinh nghiệm thực tế để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về nhân lực của 2 ngành này.
 

Sắp tới, học viện có kế hoạch tuyên truyền như thế nào để học sinh và các bậc phụ huynh hiểu được sự khác biệt này?
- Chúng tôi đã đến một số trường phổ thông giới thiệu về các ngành đào tạo của học viện trong mùa tuyển sinh 2008 và sẽ tiếp tục vào các năm tới; đồng thời học viện cũng tích cực quảng bá hình ảnh trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tôi mong rằng Báo Công Thương sẽ thông tin rộng rãi tới cộng đồng doanh nghiệp, các bậc phụ huynh và các em học sinh hiểu được sứ mệnh của Học viện Ngoại giao là đào tạo nhân lực cho toàn xã hội, không chỉ bậc đại học mà cả bậc sau đại học. Học viện sẽ tiếp tục mở rộng các ngành đào tạo mới sẵn sàng hợp tác đào tạo với doanh nghiệp có nhu cầu về nguồn nhân lực được đào tạo tại học viện.
 Xin trân trọng cảm PGS-TS Dương Văn Quảng!
                       
Nguồn: Bài viết đăng trên Báo Công thương số ra ngày Thứ Năm, 8/5/2008.