Đôi điều về cách đọc
Thật khó có thể "sản xuất" ra một "công nghệ" đọc sách chung cho tất cả mọi người. Đơn giản là, mỗi người có một mục đích và "cấu hình" bộ não khác nhau, nên cách đọc, thời gian đọc và tư thế đọc cũng đa dạng lắm. Nào là đọc sách trên xe buýt, đọc sách khi đi trên đường, ngồi chờ bạn, ngồi nghe giảng trong lớp hay khi đang ăn.. cũng...đọc sách. Có người mở sách ra chỉ xem tranh, lại có người chỉ đưa cặp mắt qua các dòng chữ nhanh như vận động viên lướt ván mà vẫn hiểu được nội dung. Trong nhịp sống hiện đại gấp ruổi, các kiểu đọc sách "mì ăn liền" chắc ngày càng nhiều, ngày càng phổ biến. Nhưng đó là kiểu đọc để giải trí, để tăng độ "mặn nồng" cho đời sống tinh thần, còn đọc để học, đọc để ngụp lặn thật sâu vào vấn đề học thuật nào đó, ắt là, chúng ta vẫn phải quay về quy trình có tính kinh điển của các bậc độc giả tiền bối đã đúc kết nên.
Đọc để làm gì?
Hãy trả lời câu hỏi đó thật nghiêm túc trước khi đọc, bạn sẽ biết mình phải làm gì tiếp theo. Giống như trước khi bước ra cửa, chúng ta phải biết mình đi đâu rồi mới lựa chọn phương tiện nào cho phù hợp. Nói cách khác, mục đích đọc là khâu đầu tiên, có vai trò định hướng cho toàn bộ các khâu sau đó.
Và chắc chắn rằng, để gặt hái được kết quả tốt nhất, các độc giả lão thành khuyên chúng ta hãy đọc một cách có hệ thống. Nghĩa là, xác định rõ phạm vi và hệ thống vấn đề mình cần tìm hiểu, rồi tìm đọc và khai thác tài liệu theo chủ đề đã định.
Đọc sách gì, ở đâu?
Cần vận dụng tối đa những hiểu biết của bạn để tìm, tuyển tài liệu đọc. Xin mách nhỏ, nhiều cuốn sách có bản kê danh mục các tài liệu tham khảo, có thể xem đó là một sự chỉ dẫn ban đầu trước khi đến thư viện hay hiệu sách. Một cách nữa rất tiện ích là hãy chọn một "từ khoá" rồi truy tìm trên mạng Internet. Các trang Web của nhiều nhà sách, nhà xuất bản có thể cung cấp cho bạn danh mục và thông tin ngắn gọn về tài liệu cần tìm.
Khi có danh mục sách cần đọc trong tay, hãy đến ngay hiệu sách để tìm mua những cuốn sách mới xuất bản hay tái bản, nếu túi tiền cho phép. Bằng không, chúng ta vẫn có thể đến các thư viện để tìm đọc những cuốn sách cần thiết, nhưng sách và tài liệu về chuyên môn sâu thường chỉ có ở các thư viện chuyên ngành thôi đấy.
Đọc sách như thế nào?
Phải tìm hiểu sơ bộ về cuốn sách trước khi quyết định mua hay đọc kỹ những "chỉ số" về: Nhan đề, tác giả, năm xuất bản, lời nói đầu, mục lục... có thể giúp bạn nhận định sơ bộ về cuốn sách. Hãy đọc một vài dòng bất kỳ trong các chương để kiếm chứng những gì bạn cảm nhận về nó.
Có hai kiểu đọc cơ bản:
1. Kiều đọc thụ động, tức chấp nhận vô điều kiện cách đặt vấn đề, lối nhìn nhận của tác giả và không có nhận xét, phê bình gì.
2. Kiểu đọc chủ động là cách đọc chiếm lĩnh, đọc đi đôi với phê bình, chắt lọc những tri thức, thông tin được trình bày trong sách. Hãy cố gắng đối thoại với tác giả bằng cái đầu xét đoán và tất cả những tri thức bạn đã có. Chu Hi, một vị danh nho Trung Hoa đời Tống dạy rằng:" đọc sách mà không có điều nghi thì nên khiến cho có điều nghi. Có nghi rồi mới không có nghi, đến phương ấy mới thật là tiến". Nhưng để làm được điều đó thì trong suốt quá trình đọc phải nghiền ngẫm để hiểu đúng, hiểu hết những gì tác giả thể hiện trong sách.
Tạo những thói quen cần thiết khi đọc.
Tạo cho mình một môi trường đọc lý tưởng, ít hoặc không có tiếng ồn, ánh sáng đầy đủ, chỗ ngồi thích hợp và không thiếu vật dụng phụ trợ cần thiết. Trước khi đọc, hãy dọn hết những cuốn sách và đồ vật không liên quan. Đừng nên vừa ăn vừa đọc, rất không tốt cho tư duy, sức khoẻ và là thói quen xấu
Cố gắng tập trung cao độ, tránh suy nghĩ lan man khi đọc. Điều này không dễ đâu nhé. Để làm được một cách hiệu quả, bạn cần có lòng đam mê và thái độ nghiêm túc.
Cố gắng đọc bằng mắt và óc chứ không nên đọc bằng miệng và tránh đọc đi đọc lại quá nhiều, nó sẽ làm ảnh hưởng không tốt tới tư duy, trí nhớ của bạn.
Cố gắng hiểu cả đoạn văn và không nên để ý đến những chi tiết nhỏ trong sách làm bạn mất tập trung.
Nên chú ý tới tốc độ đọc, để làm sao đọc nhanh mà vẫn thâu tóm được những ý cơ bản nhất, có thể luyện bằng cách, chọn một chương hay một đề mục nhỏ trong sách, đọc thật nhanh, sau đó cố gắng thâu tóm nội dung vừa đọc. Cứ như vậy nhiều lần, tốc độ đọc chắc chắn sẽ tăng lên.
" Gieo một hành vi, gặt một thói quen" Hãy suy ngẫm và kiên nhẫn thực hiện, bạn sẽ có một kỹ năng đọc sách, đó là điều cần thiết trong hành trang của một người muốn chinh phục đại dương tri thức mênh mông.
"Văn hoá đọc xưa và nay", Tạp chí Người đọc sách.
Cập nhật 06-12-2007












